1. Đau vùng cổ gáy vì sao người trẻ lại bị nhiều?
Ngày trước, khi nhắc đến đau cổ gáy, nhiều người thường nghĩ ngay đến người lớn tuổi, người lao động nặng hoặc người đã bị thoái hóa cột sống nhiều năm. Tuy nhiên vài năm gần đây, thực tế lâm sàng cho thấy số lượng người trẻ bị đau cổ gáy tăng lên rất rõ rệt. Không khó để gặp một người mới ngoài 20 tuổi nhưng đã thường xuyên than đau mỏi cổ, cứng gáy buổi sáng, nhức vùng vai, đau đầu vùng sau gáy hoặc thậm chí tê lan xuống tay.
Nhiều bệnh nhân trẻ đến khám thường có chung một câu hỏi: “Em còn trẻ mà sao cổ vai gáy đã đau dữ vậy?”, hoặc “Em chỉ ngồi văn phòng thôi chứ có lao động nặng đâu mà bị?”. Điều đáng nói là phần lớn mọi người đều nghĩ đây chỉ là tình trạng mỏi cơ thông thường, nghỉ vài hôm sẽ tự hết. Nhưng thực tế, rất nhiều trường hợp đau cổ gáy kéo dài ở người trẻ lại liên quan đến rối loạn cơ học cột sống cổ, co cứng cơ mạn tính, chèn ép thần kinh, thậm chí thoát vị đĩa đệm cổ sớm.
Cuộc sống hiện đại đang khiến vùng cổ gáy của người trẻ phải chịu áp lực liên tục mỗi ngày. Điện thoại thông minh, máy tính, làm việc online, thức khuya, stress kéo dài và lối sống ít vận động đang khiến đau cổ gáy trở thành một trong những vấn đề cơ xương khớp phổ biến nhất hiện nay.
2. Vì sao người trẻ hiện nay lại dễ bị đau cổ gáy hơn trước?
Nếu quan sát kỹ, chúng ta sẽ thấy một điểm chung: gần như mọi hoạt động hiện đại đều bắt vùng cổ phải cúi ra trước. Từ lúc thức dậy cầm điện thoại, đến khi ngồi làm việc trước máy tính, lái xe, giải trí bằng mạng xã hội hay xem video ban đêm, cột sống cổ gần như không có thời gian nghỉ đúng nghĩa.
Cơ thể con người không được thiết kế để cúi đầu hàng giờ liên tục như vậy. Khi đầu ở tư thế thẳng tự nhiên, cột sống cổ chỉ chịu trọng lượng khoảng 4–5kg của đầu. Nhưng khi cúi đầu ra trước, áp lực này tăng lên rất nhiều lần. Càng cúi thấp, tải trọng dồn lên vùng cổ càng lớn.
Nhiều nghiên cứu cơ sinh học cho thấy khi cúi cổ khoảng 60 độ – tư thế rất thường gặp khi dùng điện thoại – cột sống cổ có thể phải chịu tải tương đương hơn 25kg. Điều này giống như vùng cổ phải “gánh” một vật nặng liên tục trong nhiều giờ mỗi ngày.
Ban đầu cơ thể còn bù trừ được. Các nhóm cơ vùng cổ, vai và lưng sẽ gồng lên để giữ đầu không đổ về phía trước. Nhưng nếu tình trạng này kéo dài nhiều tháng, nhiều năm, cơ sẽ bắt đầu quá tải. Lúc này người bệnh bắt đầu cảm thấy:
Mỏi cổ, căng vai cứng gáy, đau đầu vùng chẩm đau giữa hai xương bả vai, khó xoay cổ, nghe tiếng lục cục khi xoay đầu
Đây là giai đoạn rất nhiều người trẻ đang gặp phải nhưng thường bỏ qua.
3. “Text Neck” – hội chứng cổ công nghệ đang ngày càng phổ biến
Hiện nay có một thuật ngữ rất phổ biến gọi là “Text Neck”, hay còn gọi là hội chứng cổ công nghệ. Đây là tình trạng đau cổ do cúi đầu sử dụng điện thoại, máy tính bảng hoặc laptop trong thời gian dài.
Nhiều bệnh nhân trẻ mô tả rằng họ không hề lao động nặng nhưng ngày nào cũng đau vai gáy. Khi hỏi kỹ, có người dùng điện thoại 7–10 giờ mỗi ngày. Có người làm việc bằng laptop liên tục từ sáng đến tối. Có người vừa làm việc vừa giải trí bằng điện thoại đến khuya.
Điều nguy hiểm là tình trạng này diễn ra âm thầm. Người bệnh thường chỉ nghĩ mình “mỏi chút thôi”. Nhưng theo thời gian, các cơ vùng cổ vai gáy bắt đầu co cứng mạn tính. Đường cong sinh lý cột sống cổ dần bị mất. Khớp cổ chịu tải bất thường và đĩa đệm cổ bắt đầu thoái hóa sớm.
Rất nhiều người trẻ hiện nay mới 25–35 tuổi nhưng khi chụp MRI đã có dấu hiệu:
Đây là điều ít gặp hơn rất nhiều ở thế hệ trước.
4. Vì sao dân văn phòng rất dễ bị đau cổ gáy?
Nhiều người nghĩ rằng lao động nặng mới hại cột sống. Thực tế, ngồi sai tư thế kéo dài còn gây hại âm thầm hơn rất nhiều. Một người làm văn phòng hiện nay có thể ngồi 8–12 tiếng mỗi ngày. Trong khoảng thời gian đó, rất nhiều người: Ngồi cúi đầu, rướn cổ ra trước, ngồi sai tư thế hay Ít thay đổi tư thế... do khi đầu đưa ra trước vài centimet, cơ vùng cổ sau phải hoạt động liên tục để giữ đầu không đổ xuống. Cơ càng gồng lâu càng dễ thiếu máu, co cứng và gây đau.
Đây là lý do nhiều người:
Ban đầu chỉ là đau cơ học đơn thuần. Nhưng nếu kéo dài, cơ thể sẽ hình thành “thói quen sai tư thế”. Khi đó cơn đau bắt đầu tái đi tái lại liên tục, rất khó hết hoàn toàn.
5. Tại sao nhiều người ngủ dậy lại đau cổ gáy hơn?
Rất nhiều bệnh nhân than rằng:
“Tối ngủ bình thường nhưng sáng dậy quay cổ không nổi.”
Điều này thường liên quan đến nguyên nhân thường do: gối quá cao, quá thấp khi ngủ không thăng cổ mà vẹo sang 1 bên hay ngủ sai tư thế... Khi đó các cơ vùng cổ bị kéo căng hoặc co rút liên tục suốt nhiều giờ. Sáng dậy cơ sẽ phản ứng bằng co cứng và đau. Một số người còn có thói quen vừa nằm vừa dùng điện thoại trước khi ngủ. Đây là tư thế cực kỳ hại cột sống cổ vì cổ bị gập trong thời gian dài. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, đau cổ gáy sẽ dần trở thành mạn tính.
6. Stress và căng thẳng cũng là nguyên nhân rất thường gặp
Nhiều người bất ngờ khi biết rằng stress tâm lý cũng có thể gây đau cổ gáy rất nhiều. Khi căng thẳng, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng trương lực cơ. Các nhóm cơ vùng vai và cổ thường là nơi co cứng rõ nhất. Vì vậy nhiều người:
Đây là lý do có những bệnh nhân chụp MRI không thấy tổn thương quá nặng nhưng triệu chứng lại rất nhiều. Trong các trường hợp này, điều trị chỉ dùng thuốc giảm đau thường không hiệu quả lâu dài nếu không xử lý nguyên nhân stress, giấc ngủ và tình trạng co cứng cơ kéo dài.
7. Người tập gym và chơi thể thao có bị đau cổ gáy không?
Có, và hiện nay gặp khá nhiều. Nhiều người trẻ nghĩ rằng tập gym sẽ giúp khỏe cơ xương khớp hoàn toàn. Điều này đúng nếu tập đúng kỹ thuật. Nhưng nếu tập sai, vùng cổ vai gáy lại là nơi rất dễ bị quá tải. Một số trường hợp thường gặp:
Ngoài gym, các môn như cầu lông, tennis, pickleball, đạp xe hoặc bơi sai kỹ thuật cũng có thể gây đau cổ gáy. Hiện nay có không ít bệnh nhân trẻ đau cổ kéo dài sau khi chơi pickleball liên tục nhiều giờ trong thời gian ngắn vì cơ vùng vai cổ chưa thích nghi kịp.
8. Đau cổ gáy ở người trẻ có nguy hiểm không?
Không phải trường hợp nào cũng nguy hiểm, nhưng vấn đề là nhiều người chủ quan quá lâu. Có những bệnh nhân chỉ đau cơ đơn thuần. Nhưng cũng có người đã bắt đầu:
Một dấu hiệu rất quan trọng là đau không còn chỉ ở cổ mà bắt đầu lan xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay. Đây không còn là đau cơ thông thường nữa. Nếu kéo dài mà không điều trị đúng, thần kinh có thể bị ảnh hưởng lâu dài.
9. Đau cổ gáy có phải là “thiếu máu não” không?
Đây là một hiểu lầm rất phổ biến.Rất nhiều người đau cổ gáy, chóng mặt nhẹ hoặc đau đầu là nghĩ ngay đến thiếu máu não. Sau đó tự đi truyền dịch hoặc dùng thuốc bổ não kéo dài. Thực tế, phần lớn trường hợp đ au cổ gáy ở người trẻ liên quan đến:
Khi cơ vùng cổ quá căng, người bệnh có thể cảm thấy: Nặng đầu, choáng nhẹ, mệt, khó tập trung... Điều này khiến nhiều người nhầm tưởng là thiếu máu não. Tuy nhiên, việc tự ý dùng thuốc kéo dài mà không đánh giá đúng nguyên nhân có thể khiến bệnh kéo dài nhiều năm.
10. Khi nào đau cổ gáy cần đi khám sớm?
Rất nhiều người cố chịu đau nhiều tháng mới đi khám. Lúc này bệnh thường đã trở thành mạn tính và khó điều trị hơn. Người bệnh nên đi khám sớm nếu có:
11. Có nên tự bẻ cổ khi đau cổ gáy?
Nhiều người có thói quen tự bẻ cổ vì nghe tiếng “rắc” thấy dễ chịu hơn. Tuy nhiên điều này không nên lạm dụng. Việc bẻ cổ mạnh thường xuyên có thể:
Đặc biệt ở người đã có thoái hóa hoặc thoát vị đĩa đệm cổ, việc tác động lực mạnh sai cách có thể làm triệu chứng nặng hơn.
12. Điều trị đau cổ gáy ở người trẻ như thế nào mới hiệu quả?
Nhiều người chỉ uống thuốc giảm đau vài hôm. Hết đau rồi tiếp tục ngồi sai tư thế như cũ. Kết quả là bệnh tái phát liên tục. Muốn điều trị hiệu quả cần xử lý đúng nguyên nhân gây quá tải vùng cổ gáy. Điều quan trọng đầu tiên là điều chỉnh tư thế sinh hoạt và làm việc. Người bệnh cần học cách:
Tiếp theo là phục hồi chức năng và tập luyện đúng. Nhiều nghiên cứu hiện nay cho thấy tập phục hồi cơ vùng cổ – vai – lưng có hiệu quả lâu dài hơn chỉ dùng thuốc đơn thuần. Các bài tập đúng sẽ giúp: Giảm co cứng cơ, tăng ổn định cột sống cổ, cải thiện tư thế, giảm tái phát Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp: Vật lý trị liệu, kéo giãn cột sống cổ, điều trị điểm đau cơ, điêu âm trị liệu, điện trị liệu, tiêm giảm đau hoặc giải phóng chèn ép nếu cần. Điều trị càng sớm thường hồi phục càng nhanh.
13. Vì sao nhiều người điều trị hoài không hết?
Nguyên nhân phổ biến nhất là người bệnh chỉ điều trị triệu chứng mà không thay đổi nguyên nhân gây bệnh như: Ban ngày cúi điện thoại liên tục, ngồi sai tư thế cả ngày, thức khuya, tress kéo dài, không tập phục hồi…thì thuốc chỉ giúp giảm đau tạm thời. Muốn cải thiện bền vững cần:
Kết luận
Đau cổ gáy ở người trẻ hiện nay không còn là vấn đề hiếm gặp mà đã trở thành hậu quả rất phổ biến của lối sống hiện đại. Điện thoại, máy tính, ngồi lâu, stress và thiếu vận động đang khiến cột sống cổ phải chịu áp lực liên tục mỗi ngày.
Ban đầu, tình trạng này thường chỉ biểu hiện bằng đau mỏi cơ đơn thuần. Nhưng nếu kéo dài, người bệnh có thể tiến triển thành đau mạn tính, thoát vị đĩa đệm cổ hoặc chèn ép thần kinh.
Điều quan trọng nhất là không nên chủ quan khi đau kéo dài. Việc phát hiện sớm, điều chỉnh tư thế, tập luyện đúng và điều trị phù hợp sẽ giúp ngăn bệnh tiến triển nặng hơn về sau.
Câu hỏi thường gặp
Người trẻ đau cổ gáy có phải thoái hóa sớm không? Có thể. Hiện nay nhiều người 25–35 tuổi đã bắt đầu có dấu hiệu thoái hóa cột sống cổ do ngồi sai tư thế kéo dài và sử dụng điện thoại quá nhiều.
Đau cổ gáy có gây tê tay không? Có. Khi rễ thần kinh cổ bị chèn ép, triệu chứng có thể lan xuống vai, cánh tay hoặc bàn tay.
Đau cổ gáy có nên đi massage thường xuyên không? Không phải trường hợp nào cũng phù hợp. Massage quá mạnh hoặc sai kỹ thuật có thể làm triệu chứng nặng hơn.
Khi nào cần chụp MRI cột sống cổ? MRI thường được chỉ định khi đau kéo dài, có tê yếu tay, nghi ngờ thoát vị đĩa đệm hoặc chèn ép thần kinh.
Người đau cổ gáy có nên tập gym không? Có thể tập nhưng cần đúng kỹ thuật và tránh các bài gây quá tải vùng cổ vai gáy.
Nguồn: Bài viết được tạo bởi Bs Định và Medboss AI Định Lê
