NGƯỜI BỆNH GOUT NÊN ĂN GÌ?

NGƯỜI BỆNH GOUT NÊN ĂN GÌ?

Bệnh gout là một trong những bệnh lý cơ xương khớp ngày càng phổ biến hiện nay, đặc biệt ở nam giới trung niên, người thừa cân hoặc có chế độ ăn uống nhiều đạm, bia rượu. Rất nhiều người chỉ đến khi xuất hiện cơn đau dữ dội ở ngón chân cái, sưng nóng đỏ khớp hoặc đau không đi nổi mới phát hiện mình bị gout. Tuy nhiên, gout không đơn giản chỉ là “đau khớp do ăn uống”. Đây là một rối loạn chuyển hóa liên quan trực tiếp đến acid uric trong cơ thể. Điều quan trọng là nếu kiểm soát tốt chế độ ăn, sinh hoạt và điều trị phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể giảm nguy cơ tái phát cơn gout cấp và bảo vệ khớp lâu dài.

Gout xảy ra như thế nào?

Acid uric là chất được tạo ra khi cơ thể phân hủy purin – một thành phần có trong nhiều loại thực phẩm. Bình thường, acid uric sẽ được đào thải qua thận. Nhưng khi cơ thể tạo ra quá nhiều hoặc thận đào thải không hiệu quả, acid uric sẽ tăng trong máu. Khi nồng độ acid uric tăng kéo dài, các tinh thể urat có thể lắng đọng trong khớp, gây ra phản ứng viêm rất mạnh. Đây chính là nguyên nhân gây:

• Đau dữ dội
• Sưng nóng đỏ khớp
• Đau nhiều về đêm
• Khó vận động. Nếu kéo dài nhiều năm, gout có thể gây biến dạng khớp, hư khớp và ảnh hưởng chức năng thận.

Người bệnh gout không phải nhịn ăn cực đoan

Một sai lầm khá phổ biến là khi bị gout, nhiều người bắt đầu kiêng gần như mọi loại thực phẩm giàu đạm. Thực tế, cơ thể vẫn cần protein để duy trì cơ bắp, miễn dịch và sức khỏe tổng thể. Điều quan trọng không phải là “nhịn hết”, mà là chọn nguồn thực phẩm phù hợp và kiểm soát lượng ăn hợp lý. Kiêng quá mức có thể khiến:

• Mất cơ
• Suy nhược
• Rối loạn dinh dưỡng
• Cơ thể phục hồi kém hơn

Rau xanh giúp hỗ trợ kiểm soát gout tốt hơn

Rau xanh là nhóm thực phẩm rất quan trọng với người bệnh gout. Các loại rau giúp: tăng chất xơ, hỗ trợ chuyển hóa, giảm viêm, kiểm soát cân nặng. Đặc biệt, nhiều loại rau chứa chất chống oxy hóa giúp cơ thể giảm stress oxy hóa – yếu tố liên quan đến viêm mạn tính. Người bệnh nên ưu tiên: Bông cải xanh, rau cải, dưa leo, bí xanh, cà chua, rau lá xanh... Trước đây nhiều người cho rằng rau muống hay một số loại rau làm tăng gout. Tuy nhiên, đa số purin từ rau ít gây ảnh hưởng hơn purin từ thịt đỏ và nội tạng động vật.

Trái cây phù hợp có thể giúp giảm acid uric

Nhiều loại trái cây chứa vitamin C và chất chống oxy hóa giúp hỗ trợ giảm acid uric máu. Đặc biệt, quả cherry được nhiều nghiên cứu nhắc đến vì có thể giúp giảm nguy cơ bùng phát cơn gout ở một số người. Ngoài ra, các loại trái cây như: cam, bưởi, táo, dâu, ổi... cũng khá tốt nếu ăn với lượng phù hợp. Tuy nhiên, người bệnh không nên lạm dụng nước ép đóng chai hoặc trái cây quá ngọt vì lượng fructose cao có thể làm acid uric tăng lên.

Uống đủ nước là điều rất quan trọng

Một trong những cách hỗ trợ đào thải acid uric đơn giản nhất là uống đủ nước. Khi cơ thể thiếu nước, acid uric dễ cô đặc hơn và tăng nguy cơ tạo tinh thể trong khớp hoặc đường tiết niệu. Nhiều người gout uống rất ít nước, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc người hay uống bia thay nước lọc. Việc duy trì lượng nước phù hợp giúp:

• Hỗ trợ thận đào thải acid uric
• Giảm nguy cơ sỏi thận
• Hỗ trợ chuyển hóa tốt hơn

Sữa ít béo có thể có lợi cho người gout

Một điều khá thú vị là sữa ít béo và các sản phẩm từ sữa có thể hỗ trợ giảm nguy cơ gout ở một số người. Protein trong sữa có thể giúp tăng đào thải acid uric qua nước tiểu. Ngoài ra, sữa còn cung cấp: protein, canxi, vitamin D giúp duy trì cơ bắp và sức khỏe xương khớp. Tuy nhiên, người bệnh nên ưu tiên loại ít đường và ít béo để tránh tăng cân.

Các loại đậu có phải kiêng hoàn toàn không?

Nhiều người gout rất sợ ăn đậu vì nghĩ tất cả thực phẩm chứa purin đều nguy hiểm. Thực tế, purin từ thực vật thường ít gây bùng phát gout hơn so với purin từ nội tạng động vật hay bia rượu. Các loại đậu và hạt còn cung cấp: protein, chất xơ, magie, chất béo... Nếu ăn điều độ, đây vẫn có thể là nguồn dinh dưỡng khá tốt cho cơ thể.

Những thực phẩm người gout nên hạn chế

Điều quan trọng với gout là giảm những thực phẩm làm acid uric tăng mạnh. Các nhóm cần hạn chế gồm:

• Nội tạng động vật
• Hải sản purin cao
• Thịt đỏ quá nhiều
• Nước ngọt nhiều fructose
• Bia rượu

Bia đặc biệt là yếu tố kích thích cơn gout rất phổ biến vì vừa làm tăng acid uric vừa giảm khả năng đào thải qua thận. Nhiều người kiểm soát ăn uống khá tốt nhưng vẫn tái phát gout do uống bia thường xuyên.

Kiểm soát cân nặng giúp giảm áp lực cho cả gout và xương khớp

Thừa cân không chỉ làm gout nặng hơn mà còn khiến khớp gối, cột sống và bàn chân chịu tải nhiều hơn. Mỡ nội tạng còn liên quan đến tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể. Giảm cân hợp lý có thể giúp:

• Giảm acid uric
• Giảm nguy cơ tái phát gout
• Giảm đau khớp
• Cải thiện vận động... Tuy nhiên, giảm cân quá nhanh bằng nhịn ăn cực đoan lại có thể làm acid uric tăng cao hơn.

Người gout vẫn cần vận động

Nhiều người bị gout sợ vận động vì đau khớp. Nhưng khi cơn gout cấp đã ổn định, việc duy trì vận động hợp lý rất quan trọng.

Tập luyện giúp: kiểm soát cân nặng, tăng chuyển hóa, duy trì cơ bắp, giảm cứng khớp. Các hình thức phù hợp gồm: đi bộ, bới lội đạp xe đạp, yoga, tập kháng lực vừa

Kết luận

Người bệnh gout không cần nhịn ăn cực đoan, nhưng cần hiểu rõ thực phẩm nào nên ưu tiên và thực phẩm nào nên hạn chế. Một chế độ ăn cân bằng, uống đủ nước, kiểm soát cân nặng và giảm bia rượu sẽ giúp kiểm soát acid uric tốt hơn và giảm nguy cơ tái phát cơn gout. Điều quan trọng nhất là duy trì lối sống khoa học lâu dài thay vì chỉ kiêng cữ trong vài ngày khi đau cấp.

Thông tin tham khảo: Phòng khám Bs.CKI LÊ VĂN ĐỊNH: CƠ XƯƠNG KHỚP - VẬT LÝ TRỊ LIỆU
Địa chỉ: 974 Phan Đăng Lưu, phường Long Hương, Tp Bà Rịa (cũ), nay Tp HCM
Điện thoại/Zalo: 0947 316 118
Website: xuongkhopbr.com

nguồn: Bài viết được tạo bởi Bs Định và Medboss AI Đinh Lê